Er is nog veel mis met de burgerparticipatie. Dat blijkt uit een tussentijdse evaluatie van het participatiebeleid die wethouder Marcel Belt (D66) naar de gemeenteraad heeft gestuurd. Het beleid werd eind 2023 ingezet met een Participatieverordening. In 2024 begonnen een zestal participatie-experimenten. Die lopen nog tot 2027.

De genoemde tekortkomingen:

– Het vinden van een representatieve doelgroep,

– het betrekken van alle belanghebbenden en niet alleen de bekende deelnemers,

– deelnemers hebben verschillende meningen en belangen. Het is voor hen moeilijk in te zien dan wel te begrijpen wat er met hun input wordt gedaan en met welk doel de participatie plaats vindt,

– de tevredenheid over de inhoudelijke resultaten van de participatie bepaalt ook de mening over het hele proces,

– projectleiders hebben meer houvast nodig bij het vormgeven van de inhoud van de participatie,

– openheid en het verwachtingspatroon zijn problemen. Daarbij gaat het ook over de manier van communiceren, helderheid over het doel van de participatie en wat er met de uitkomsten wordt gedaan,

– terugkoppeling naar de deelnemers,

– participatieverslagen zijn niet ‘herkenbaar’ bij deelnemers,

– het kiezen van de participatiemomenten.

Deelnemers moeten stap voor stap worden meegenomen in de keuzes en afwegingen die worden gemaakt, alsmede de redenen daarvoor, zo staat in de stukken. Ook blijkt dat de ambtelijke organisatie nog moeite heeft met het verwerken van de verordening in het beleid.

In de stukken worden ook een aantal dilemma’s genoemd:

– het afstemmen van het niveau van participatie bij het project,

– de invloed van deelnemers op de manier van participeren,

– wanneer is het beste moment voor participatie,

– wanneer heeft de participatie voldoende opgeleverd voor besluitvorming,

– hoe kunnen deelnemers tevreden zijn over het proces ongeacht de inhoud,

– wat is de rol van de gemeenteraad bij de burgerparticipatie en de besluitvorming.

De doelgroep van participatie zijn in 83 procent van de gevallen de inwoners. Zij worden vooral via websites betrokken (75 procent). Bij de burgerparticipatie gaat het in 59 procent van de gevallen alleen om informeren, 47 procent raadplegen. In 29 procent van de gevallen adviseren de deelnemers. In 18 procent van de gevallen is er sprake van een co-produktie tussen deelnemers en gemeente. Maar is zes procent van de gevallen beslissen de deelnemers over het project.

B&W willen overigens de Participatieverordening zo veranderen dat zij over beleidsnota’s en inspraakvoorstellen alleen nog de gemeenteraad per brief informeert. Nu worden ontwerpnota’s en -voorstellen nog ter bespreking voorgelegd aan commissies uit de gemeenteraad.