B&W hebben middels wethouder Bianca Bremer (GBLV) het Bestemmingsplan doorontwikkeling Vlietland-Noord, waardoor de bouw van 222 laagbouw recreatiewoningen in het gebied mogelijk wordt, bij de gemeenteraad ingediend; vier jaar nadat het ontwerp werd gelanceerd. Flora en fauna staan de bouw niet in de weg, zo meent het college. B&W plaatsen voorts vraagtekens bij het etiket ‘natuurgebied’ voor Vlietland.

Volgens B&W staat de bouw van de recreatiewoningen vast gezien het Bestemmingsplan Vlietland Noordoost uit 2005. Dat bestemmingsplan is nog steeds geldig en onherroepelijk. In dat plan wordt nog uitgegaan van hoogbouw voor 120 recreatiewoningen. In het nieuwe is die hoogbouw vervangen door laagbouw.

‘Het maken van alleen grondgebonden recreatiewoningen zal zorgen voor een betere landschappelijke inpassing en komt de ruimtelijke kwaliteit ten goede’, aldus B&W. Het college wijst er verder op dat de drie horecavoorzieningen zijn beperkt tot één en de gedachte tennis- en golfvoorzieningen zijn geschrapt.

Door het vervangen van hoog- door laagbouw zal er wel 3000 vierkante meter grond extra bebouwd worden. Ook is er meer grond nodig voor ‘centrale voorzieningen’ zoals een receptie. Dat wordt echter deels gecompenseerd door het wegvallen van de horeca, tennis- en golfvoorzieningen. Al met al wordt er nu 1825 vierkante meter grond extra gebruikt en komt het ruimtebeslag uit op 19.660 vierkante meter.

Het college zegt de positie van de tegenstanders van de komst van recreatiewoningen te begrijpen. ‘Maar het college meent dat de voorgenomen herontwikkeling van Vlietland Noord ook gezien moet worden als een positieve ontwikkeling, die kansen biedt op verschillende vlakken’.

Nu worden de recreatieve kwaliteiten en mogelijkheden van Vlietland niet optimaal benut. ‘Met de toevoeging van landschappelijk goed ingepaste verblijfsrecreatie in Vlietland Noord is aannemelijk dat het hele gebied jaarrond op een volwaardige manier zal worden gebruikt’, aldus B&W.

‘Het niet benutten van die mogelijkheid zou het college als een gemiste kans zien. Daar komt nog bij dat meer dan 2000 vierkante meter aan in het oude plan voorziene verharding, door het schrappen van de midgetgolfbaan en de golfrange, ook niet wordt aangelegd. Ook dat draagt bij aan een betere ruimtelijke kwaliteit dan met het oude plan zou worden bereikt’.

‘Het vervangen van de appartementengebouwen door alleen grondgebonden woningen maakt een veel betere landschappelijke inpassing mogelijk, en doet ook veel meer recht aan de ruimtelijke kwaliteit gezien vanaf de plassen’.

B&W zien geen belemmering in flora en fauna in Vlietland om de bouw te realiseren.’Op basis van de uitgevoerde onderzoeken en de beoordeling daarvan kan worden geconcludeerd dat het omgevingsaspect ‘ecologie’ geen belemmering vormt voor het vaststellen van het bestemmingsplan. Dat mogelijk voor bepaalde uitvoeringsaspecten van het plan nog een omgevingsvergunning voor flora- en fauna-activiteiten van de provincie Zuid-Holland nodig kan zijn, doet daaraan niets af. De beoordeling aan de hand van de voor die vergunning(en) relevante toetsingscriteria hoeft niet in de bestemmingsplanprocedure plaats te vinden. De gemeenteraad en ook het college zijn daarvoor ook niet het bevoegde gezag, dat is de Omgevingsdienst Haaglanden namens de provincie Zuid-Holland’.

‘Uiteraard heeft de natuur zich in de afgelopen circa 40 jaar in Vlietland ontwikkeld. Er is sprake van zowel soorten als habitats die het beschermen waard zijn. Tegelijkertijd kan niet uit het oog verloren worden, dat de aard, inrichting en het nu al bestaande gebruik van het noordoostelijke deel van Vlietland (het plangebied) nadrukkelijk gericht zijn op intensieve recreatie, met de forse aantallen bezoekers die dit gebruik met zich meebrengt. Het plandeel waar de recreatiewoningen zijn gedacht is primair een recreatiegebied met ruimte voor de natuur. Niet een natuurgebied waar ook in een ondergeschikte mate recreatie is toegestaan’.

Bij de vraag of Vlietland een natuurgebied is stellen B&W dat het landschap in Vlietland is aangelegd. De plassen, ontstaan door zandwinning, zijn sinds jaar en dag recreatiegebied. De biodiversiteit is beperkt tot 13 boomsoorten. Veertig procent van de bomen zijn essen. Met het bouwplan komen er zeven boomsoorten en 2,6 hectare water met natuurlijke oevers bij, aldus B&W.

Het college stelt te hebben voldaan aan twee wensen van de provincie. Die stelde nadat het bestemmingsplan in ontwerp ter inzage was gelegd (2022) dat het niet voldeed aan het provinciale omgevingsbeleid. En wel op twee punten: te weinig maatregelen om de effecten van klimaatverandering op te vangen; onvoldoende zekerheid dat door de bouw de ruimtelijke kwaliteit van Vlietland onaangetast bleef.

De toelichting van het bestemmingsplan is op beide punten aangepast en aangevuld, stellen B&W. De beeldkwaliteit is vastgelegd en er is bepaald dat de regels ter zake gevolgd moeten worden wil de verblijfsrecreatie kunnen plaatsvinden. Ook is bepaald dat ruimtelijke- en landschappelijke kwaliteit aan Vlietland toegevoegd moet worden. Verder is bepaald dat de overgangen vanuit het gebied met de recreatiewoningen naar het omliggende recreatie- en natuurgebied ruimtelijk en landschappelijk goed worden vormgegeven. Er komt een inrichtingsplan waarover participatie met de omgeving zal plaatsvinden.

De toegang tot het deel van Vlietland Noord waar de recreatiewoningen komen, wordt beperkt voor autoverkeer maar blijft voetgangers en fietsers vrij toegankelijk. ‘De borging daarvan wordt niet publiekrechtelijk, in het bestemmingsplan, maar privaatrechtelijk geregeld. In de (onder)erfpachtovereenkomsten tussen de provincie (eigenaar van Vlietland, red.), Recreatiecentrum Vlietland (RCV, red.) en ontwikkelaar DLR zijn harde afspraken vastgelegd over de blijvende openbare toegankelijkheid van Vlietland Noord. Het college wijst er wel op dat de gemeente geen partij is bij deze privaatrechtelijke afspraken’, aldus B&W.

Tegen het nu vrijgegeven bestemmingsplan is beroep mogelijk bij de Raad van State. Belanghebbenden met spoedeisende belangen kunnen de Haagse rechter om een ‘voorlopige voorziening’ vragen. Daardoor wordt de uitvoering van het bestemmingsplan deels of geheel geschorst totdat er beslist is in de beroepszaak.

B&W komen ook met een waarschuwing naar de gemeenteraad: ‘Wanneer de raad zou besluiten niet over te gaan tot vaststelling van het voorliggende bestemmingplan, dan blijft het onherroepelijke huidige plan Vlietland noordoost 2005 het juridisch-planologische toetsingskader. Dat betekent dat dan nog steeds 222 recreatiewoningen gebouwd mogen worden, maar dan deels in de vorm van gestapelde appartementen’.

Daarbij geven B&W ook aan dat ‘het beperken of wegnemen van bestaande (bouw)rechten voor de gemeente grote financiële impact zal hebben’ (schadeclaim RCV en DLR, red.). Daar voegt het college wel aan toe dat ‘ook beroep bij de Raad van State ingesteld kan worden tegen een raadsbesluit om het nieuwe plan niet vast te stellen’.

B&W stellen dat het de provincie Zuid-Holland was die een transformatie van het gebied in gang zette gebaseerd op de wens om in Vlietland Noord meer in te zetten op hoogwaardige verblijfsrecreatieve voorzieningen in de vorm van recreatiewoningen, een verbetering van de ruimtelijke kwaliteit en versterking van de ecologische waarde en functie van het gebied. Dit in samenhang met de traditionele, gebiedseigen, oriëntatie op de recreatieve waarde van de plassen. ‘Om deze transformatie mogelijk te maken heeft de gemeenteraad van Leidschendam-Voorburg in augustus 2005 het bestemmingsplan Vlietland noordoost 2005 vastgesteld’.

Het college herhaalt ook twee eerdere standpunten: burgerparticipatie over het nu ingediende bestemmingsplan had geen zin omdat de bouw recreatiewoningen al vast ligt in een eerder bestemmingsplan waaraan niet meer getornd kan worden; een alternatief bouwplan van ChristenUnie (recreatiewoningen in Stompwijk) biedt geen uitweg want RCV en DLR willen er niet aan en de provincie wil het niet nader onderzoeken.