Na bijna 4 jaar – het ontwerp is van maart 2022 – ligt het Bestemmingsplan doorontwikkeling Vlietland Noord nu bij de gemeenteraad. Zo ongeveer de laatste beleidsdaad van wethouder Bianca Bremer (GBLV) voor de gemeenteraadsverkiezing en het einde van haar mandaat in de coalitie met VVD en D66.

Zelf zal ze ongetwijfeld trots zijn op haar actie. Wat Bianca Bremer betreft kan de bouw van 222 recreatiewoningen (laagbouw, tot 8 meter hoogte) in natuur- en recreatiegebied Vlietland door gaan. Aan de bouwrechten, vastgelegd in een bestemmingsplan uit 2005, kan wat haar betreft niet meer getornd worden.

De vraag bouwen of niet bouwen is zo niet aan de orde. Het gaat alleen nog over hoe bouwen. Volgens de plannen uit 2005 kon dat ook nog in flatvorm; drie etages hoog. Zeg maar een meter of tien. Dat kan straks niet meer. En dat verschil heeft ze de gemeentelijke afdeling communicatie duidelijk laten maken via een artist impression.

Dat het plaatje niet klopt (de laagbouw wordt veel hoger en wie zegt dat hoogbouw er zo uit zou gaan zien?) doet er niet toe. Het gaat om de impressie. In dat kader laat Bianca Bremer ook weten dat de panden landschappelijk moeten worden ingepast volgens een pakket regels. Als ontwikkelaar DLR er zich niet aan houdt gaat het feest niet door.

Stoere taal, ware het niet dat het gaat om algemeen geformuleerde regels zonder nuances en/of details. Of er wordt vastgelegd wat al lang vaststaat, zoals 2,6 hectare water toevoegen een het bouwplan.

De wethouder heeft zich vanaf het begin voorstander van de bouwplannen getoond. Bij kritiek verwees ze naar de provincie Zuid-Holland, eigenaar van Vlietland en bedenker van een transformatie van het gebied naar recreatie. Dat laatste doet ze ook nu weer, er aan toevoegende dat de gemeente het bestemmingsplan uit 2005 alleen maakte vanwege de provinciale ambities. Een zwak argument omdat de gemeente dat niet moest doen. Men had ook een eigen afweging kunnen maken.

Alternatieven voor het bouwplan, zoals bouw van de woningen in Stompwijk, wees Bianca Bremer steeds af zich beroepende op de weigerachtige houding van Recreatiecentrum Vlietland (RCV, pachter van de grond) en ontwikkelaar DLR (onderpachter). Eigen onderzoek wilde ze niet laten doen. Dat moest de provincie maar opknappen. En die deed ook niets. Dus…

Bij het nu gepresenteerde Bestemmingsplan gaat Bianca Bremer nog een stap verder. Ze betwist dat Vlietland een natuurgebied is waar recreanten alleen gebruik van mogen maken. De wethouder stelt dat Vlietland is aangelegd na grootschalige zandwinning. En dat de plassen die zo zijn ontstaan altijd bedoeld waren voor recreatie.

Nu is er in Nederland vrijwel geen stuk grond te vinden dat niet door mensenhand is aangelegd. Dat argument slaat nergens op. En recreatie op het water betekent niet dat er dan automatisch ook 222 recreatiewoningen moeten komen. Tot nu toe zijn die er ook niet dus kennelijk worden ze niet gemist door de recreanten.

Vlietland bestaat inmiddels uit spontaan ontstaan bos/groen dat bevolkt wordt door talloze beschermde diersoorten zoals vogels, vleermuizen, marters, vossen, wezels. Die hebben daar hun leefwereld en die wordt door de bouw aangetast/vernietigd.

Voor Bianca Bremer is dat geen probleem. Het groen doet ze af met de stelling dat er maar 13 boomsoorten staan waarvan 40 procent es is. En wat die beschermde diersoorten betreft, daar gaat de Omgevingsdienst Haaglanden (ODH) over met haar zusterorganisatie OZHZ.

De bestuurder heeft de gemeenteraad wel wat rapporten doen toekomen van Antea waarin allerlei beschermende maatregelen worden voorgesteld en wordt opgemerkt dat DLR voor de bouw, daar waar het gaat om de boommaster, een ontheffing nodig heeft van de wet natuurbescherming.

Een milieueffect rapportage (MER) voor het bouwplan vindt Bianca Bremer niet nodig. Dat blijkt overigens al op 19 april 2022 door B&W besloten te zijn. Dit op advies van RHO adviseurs.

Vlietland is geen kwetsbaar gebied en heeft geen beschermde status, zo concludeerde RHO. De bouwplannen hebben geen ‘belangrijke nadelige gevolgen’ mits: dijken niet worden aangetast; er gewerkt wordt buiten het broedseizoen; er ontheffing is voor de Wet natuurbescherming inzake vleermuizen; onderzoek wordt gedaan naar explosieven in de bodem. B&W hebben dat allemaal onderschreven.

In november 2025 is nog onderzocht of de bouwplannen zouden leiden tot extra stikstofuitstoot in natuurgebieden. Nee, stelde Aveco de Bondt. De ODH nam die conclusie binnen twee dagen over. Er is geen omgevingsvergunning nodig.

Is de zaak nu rond? Nee. Na de gemeenteraadsverkiezing mogen een nieuw college van B&W en een nieuwe gemeenteraad zich met het Bestemmingsplan gaan bezig houden. De huidige raad liet een paar jaar terug uitzoeken of men nog onder de bouw uit kon. Ja, was het oordeel van een geraadpleegde jurist.

Het Bestemmingsplan doorontwikkeling Vlietland Noord kan de raad afwijzen. Als men gaat tornen aan het bestemmingsplan uit 2005 dreigt er echter een schadeclaim van RCV en DLR. Geschat zo’n 40 miljoen euro. Een hoop geld maar de gemeente zit goed in de slappe was. Dus het kan wel. Van de andere kant, het plan uit 2005 voorziet in hoogbouw. En dat wil zelfs DLR niet.

Dat de nieuwe gemeenteraad het Bestemmingsplan van Bianca Bremer snel zal behandelen lijkt uitgesloten. De materie is daar politiek te gevoelig voor. Bovendien is de maatschappelijke weerstand groot.

Tegen het nu gepresenteerde plan is beroep mogelijk bij de Raad van State. Wie een snelle uitvoering deels of helemaal wil blokkeren kan naar de Haagse rechter. RCV en DLR op hun beurt kunnen naar de Raad van State stappen als de gemeenteraad ‘nee’ zegt tegen de plannen. Gezien de complexiteit van het geheel en het tempo van de Raad van State gaan daar jaren over heen.

Opvallend genoeg rept Bianca Bremer met geen woord over het voornemen van DLR om binnenkort ‘vergunningvrij’ 14 recreatiewoningen in Vlietland neer te zetten. Woningen van heel andere (kleinere) afmetingen dan de exemplaren die in het Bestemmingsplan worden genoemd.

Zijn dat tijdelijke woningen? Of is het gewoon provoceren/pesten? Dat er ‘vergunningvrij’ gebouwd kan worden staat overigens juridisch nog niet eens vast ook al meent Bianca Bremer dat het allemaal geen probleem is.

Rest de vraag waarom het allemaal 4 jaar heeft moeten duren, ook al omdat er feitelijk eigenlijk niets veranderd is ten opzichte van de eerdere voornemens. Bianca Bremer noemt: politieke gevoeligheid; passende en uitvoerbare regels voor landschappelijke inpassing, ook conform provinciale wensen; wet natuurbescherming/stikstofproblematiek/het beleid van betrokken bestuurslagen.

Politiek gevoelig? Dat was in 2022 ook al bekend. Sinds de plannenmakerij uit 2005 zijn de inzichten veranderd, maatschappelijk en politiek. Regels voor landschappelijke inpassing? Die kun je binnen een half jaar opstellen, ook met de provincie. Wet natuurbescherming? Die was er al. Stikstofproblemen? Idem.

Het beleid van betrokken bestuurslagen? Dat zijn provincie en gemeente. Sterker nog: Gedeputeerde en Provinciale staten versus B&W Leidschendam-Voorburg dat niet kon steunen op een meerderheid in de gemeenteraad (wankelmoedig D66 en CDA; oppositie tegen).

Alleen wilde Bianca Bremer niet buigen. Halsstarrig hield ze vast aan de bouwplannen. Bij tijd en wijlen wild om zich heen slaand als het niet naar haar zin ging. Nu heeft zij haar werkstuk afgeleverd. Vlak voor de gemeenteraadsverkiezing; geen kans meer op moeilijke debatten in de raad en/of met de provincie. Nu mogen anderen het verder uitzoeken. Stoer maar niet veel meer dan een stapje in de Vlietland-saga.