Het ambtenarencorps van de gemeente moet groeien. Alleen dan kunnen alle ambities van B&W waargemaakt worden. Er is daarom een flinke som geld nodig, tijd en aandacht. Dat stellen gemeentelijke ambtenaren in het zogenoemde ‘overgangsdossier’ dat gemaakt is voor nieuwe gemeenteraadsleden. De gemeente heeft nu 733 ambtenaren in dienst.
‘De ontwikkeling van de organisatie staat in directe relatie tot het vermogen van de organisatie om politieke ambities waar te maken en publieke meerwaarde te leveren. De maatschappelijke opgaven vereisen een wendbare, sensitieve en resultaatgerichte organisatie. Dat vraagt de komende jaren een stevige organisatieontwikkeling. Die ontwikkeling raakt direct aan het vermogen van de organisatie om haar wettelijke en maatschappelijke verantwoordelijkheid te blijven waarmaken. De organisatie heeft dringend behoefte aan inzet van specifieke deskundigheid die nu niet in huis is, het fundamenteel omzetten van het inhuren van medewerkers naar vaste formatie en het aantrekken van management voor het versterken van het leiderschap, het strategisch vermogen van de organisatie en de sturing op het realiseren van de bestuurlijke ambities’, zo staat in het dossier.
‘De omvang van de beschikbare financiële middelen bepaalt in hoge mate zowel het tempo als de diepgang van de organisatieontwikkeling. Het bepaalt daarmee ook in hoeverre de beweging van een familiecultuur naar een meer zakelijke cultuur kan worden gemaakt. Als geen mtoereikende middelen worden vrijgemaakt, ontstaat onvermijdelijk vertraging in de ontwikkeling en neemt het vermogen van de organisatie af om de ambities van raad en college te realiseren. Dit brengt reële risico’s met zich mee voor de uitvoeringskracht, de kwaliteit van dienstverlening en de geloofwaardigheid van het bestuurlijk handelingsperspectief’.
In het dossier worden vier thema’s genoemd als reden om meer ambtenaren in dienst te nemen:
= Door de veranderende samenleving en complexere opgaven is een andere manier van samenwerken nodig dan waar we nu op ingericht zijn. Om inwoners, bedrijven en partners goed te bedienen, moeten we als één geheel werken: integraal, ketenbreed en met ruimte om waar nodig buiten de gebaande paden te denken. Dat leidt tot samenhangende en vernieuwende oplossingen voor maatschappelijke uitdagingen en zorgt ervoor dat inwoners en partners één herkenbare overheid ervaren, zonder schotten.
= De kans dat ambities en opgaven blijven toenemen is aanzienlijk, terwijl financiële middelen en capaciteit beperkt zijn. Daarom moet de gemeente, met voorop de gemeenteraad, scherp prioriteren en bestuurlijke keuzes maken over de doelmatige inzet van beschikbare middelen en tijd. Het ontbreken van duidelijke keuzes leidt nu tot versnippering van werkzaamheden en overbelasting van medewerkers. Om goed te kunnen prioriteren is sterker strategisch vermogen nodig: we moeten opgaven kunnen wegen, scenario’s kunnen duiden en de raad en het college hierover tijdig en onderbouwd adviseren. Door bewuster te kiezen ontstaat meer focus op het werk dat voor inwoners, bedrijven en partners het meeste verschil maakt.
= De samenleving verwacht dat de gemeente kan meebewegen bij crises, nieuwe wetgeving, digitalisering en sociale vraagstukken, terwijl de basisdienstverlening betrouwbaar moet blijven. Een oplossing hiervoor is het inhuren van mensen en diensten. In de huidige situatie leidt spanning tussen structurele en incidentele werkzaamheden echter tot te veel afhankelijkheid van inhuur. Een sterke uitvoering vraagt om een stabiele basisbezetting, heldere keuzes over de flexibele schil en duidelijke criteria voor nieuwe programma’s en projecten. Zo ontstaat ruimte om te schakelen waar dat nodig is, zonder dat de basis onder druk komt te staan.
= De afgelopen jaren zijn de taken en verantwoordelijkheden van de gemeente sterk toegenomen en is het aantal medewerkers meegegroeid om al het werk te kunnen doen. Deze geleidelijke uitbreiding heeft ertoe geleid dat taken en rollen op verschillende momenten en plekken zijn toegevoegd, zonder dat de inrichting van de organisatie als geheel is herijkt. Daardoor zijnsturingslijnen, besluitroutes en manieren van werken minder duidelijk geworden en is het nodig om de structuur opnieuw in samenhang te bezien en helder te organiseren. Met name de rol van leidinggevenden verdient bijzondere aandacht: het creëren van een heldere en consistente rolverdeling in de aansturing is cruciaal bij het herzien van de structuur.
