Het is 5 november 2025 als wethouder Philip van Veller (VVD, financiën) in de gemeenteraad de begroting 2026 verdedigt. Er staat een tekort van 3,6 miljoen euro in de boeken maar, zo verkondigt de liberaal, voor de jaren erna is de begroting sluitend. Komt uit op 0.

Op 18 maart is er de gemeenteraadsverkiezing. Daags erna ligt er voor de nieuwe gemeenteraadsleden een zogenoemd ‘overdrachtsdossier’, gemaakt op het Raadhuis. Er staat ook informatie in over de gemeentelijke begroting.

Voor 2026 wordt een tekort gemeld van 5,9 miljoen euro. De 0 voor de jaren erna is verdwenen. Omgezet in een dikke min: – 2,2 miljoen 2027, -3 miljoen 2028, – 3,9 miljoen 2029, – 3,8 miljoen 2030.

Dat ‘overdrachtsdossier’ is niet in een dag geschreven. De informatie was al lang voorhanden op het Raadhuis. Wat is er binnen 4 maanden dan veranderd? Niets. Helemaal niets.

De plannen van de rijksoverheid om de uitkering aan de gemeenten te wijzigen (met een negatief effect voor Leidschendam-Voorburg) zijn niet anders geworden. En dat overal de kosten stijgen is ook een bekend fenomeen.

Het lijkt er dus op dat de begrotingsstukken 2026 en verder bewust ‘opgeleukt’ zijn, hetgeen ook wel als manipulatie wordt bestempeld. Dat 2026 een verkiezingsjaar was, zal daar niet vreemd aan zijn. Aankondigen dat er fors bezuinigd moet worden/de lasten omhoog gaan is niet bevorderlijk voor het trekken van veel stemmen.

Een maand na de stembusgang ligt er nu een rapport van onderzoeksbureau BMC bij de gemeenteraad met als titel ‘Zicht op mogelijke ombuigingen’. Opgesteld op verzoek van B&W.

De BMC-mensen hielden tussen 12 januari en 10 februari werksessies met alle betrokkenen binnen de gemeente. De opdracht van B&W dateert derhalve van 2025. Hoe zat het ook al weer met die begroting?

BMC werkte met dezelfde tekortcijfers als dewelke in het overdrachtsdossier stonden. En men bedacht 77 maatregelen die tezamen 26,1 miljoen euro opleveren voor de gemeentekas. Een combinatie van versoberen/vertragen/schrappen van beleid en lastenverhogingen voor burgers en ondernemers.

Voor een aantal van de voorstellen is er een opvallende gelijkenis met de overdrachtsdossier voor de nieuwe gemeenteraadsleden. Daarin stond bijvoorbeeld dat het parkeerbeleid onhoudbaar is, en ratjetoe van maatregelen, duur en niet meer uitvoerbaar. Geopperd werd betaald parkeren in te voeren.

En wat schrijft BMC? Omzetten blauwe zone’s in vergunningparkeren (levert bijna een miljoen euro op); invoering betaald parkeren in hele gemeente (opbrengst 1,9 miljoen).

Eenzelfde beeld bij het afvalbeleid. Ook daarover stond in het overdrachtsdossier dat het zo niet langer verder kon. Gesuggereerd werd de inwoner te laten betalen per kilo ingeleverd restafval om zo de almaar groeiende afvalberg terug te dringen. BMC komt precies met dat voorstel. Baten voor de gemeente 5,2 miljoen euro.

Al jaren worden vanuit het Raadhuis de geesten warm gemaakt voor een verdere verhoging van de onroerendzaakbelasting (OZB). En zie daar: BMC komt met het voorstel die OZB 20 procent te verhogen. Opbrengst 4 miljoen euro voor de gemeentekas.

Opvallend dat op alle beleidsterreinen waarvoor in het overdrachtsdossier nog extra geld werd aanbevolen, BMC komt met bezuinigingsvoorstellen. Met andere woorden, veel zal er niet veranderen aangezien de informatie komt uit dezelfde bron: het Raadhuis. En plus en min elkaar zoals bekend opheffen.

Opmerkelijk is hetgeen ontbreekt in het werkstuk van BMC. Bijvoorbeeld: het fors beperken van de inhuur van externe deskundigen, experts en adviesbureaus door de gemeente (kosten 17-20 miljoen euro), het schrappen van prestigeprojecten (zoals renovatie winkelcentrum Julianabaan, kosten minstens 21 miljoen euro; bouw nieuwe zaal gemeenteraad, kosten dik 10 miljoen euro), een kritische herbeoordeling van investeringen, het versoberen van investeringsprojecten (bijvoorbeeld Veursestraatweg, kosten ruim 10 miljoen euro; scholenbouw), het verkopen van gemeentelijk onroerend goed (179 objecten, kosten onderhoud 3,5 miljoen euro per jaar).

BMC zelf wijst erop dat bij de 77 maatregelen in hun rapport de aspecten ‘anders organiseren’ of ‘efficiënter werken’ niet of nauwelijks aan bod komen. Op het Raadhuis denken ze kennelijk dat ze het allemaal prima doen en er bij hen, ambtenaren en B&W, niets te halen valt.

Dat het BMC-stuk bij de onderhandelingen over de vorming van een nieuwe coalitie tussen VVD, D66 en GBLV op tafel ligt, is nogal wiedes. Sterker nog: de onderhandelaars hebben zelf onder de vorige coalitie opdracht gegeven het stuk te laten maken.

De uitkomst laat zich raden: de lasten voor burgers en bedrijven gaan omhoog; er wordt verhoudingsgewijs heel weinig gesneden in gemeentelijk beleid. Als daarop al gekort moet worden gaat het om subsidies en steunmaatregelen. Niet op de eigen ambities want als nieuwe coalitie wil je tenslotte wel iets ‘neer zetten’.

Of zou het zo zijn dat er plots, out of the blue, een meevaller (echt of bedacht) opduikt, als de onderhandelaars er niet uit komen. Kan het financiële probleem weer even naar de toekomst geschoven worden. Op naar de volgende manipulatieve ingreep.