PRO wil het stadsbestuur redden. Drie maanden na de gemeenteraadsverkiezing, waarbij de partij overigens drie zetels verloor, wil men onderhandelen met VVD en GBLV over een coalitie. Zo moet volgens de partij de impasse in de formatie doorbroken worden.

Van links (PRO) naar rechts (VVD/GBLV) is in de politiek nogal een stap. PRO heeft dan ook vele woorden nodig om dat te rechtvaardigen.

‘Een gemeente die niet bestuurd wordt, laat juist de mensen in de steek die het meest afhankelijk zijn van een betrouwbare overheid: huurders die wachten op een betaalbare woning, gezinnen die moeten rondkomen en inwoners die rekenen op goede zorg, veilige buurten en een groene leefomgeving’.

Alsof er morgen betaalbare woningen zijn gebouwd, arme gezinnen dat ineens niet meer zijn, de zorg ineens grandioos is, criminaliteit is verdwenen en de gemeente is veranderd in een groene oase. Om over het betrouwbaarheidsgehalte van het stadsbestuur maar te zwijgen.

Kletskoek. Het is een mooi etiket voor de eigen ommezwaai. Nog geen week geleden liet partijleider Natalie van Weers weten dat het niet aan PRO was het voortouw te nemen in de coalitievorming. Ze verwees zelfs naar het electorale verlies. VVD of D66 moesten dat maar toen.

Aangezien de VVD tot nu toe faalde leek D66 (winnaar bij de gemeenteraadsverkiezing) aan bod te zijn. Totdat PRO ingreep.

‘In de onderhandelingen staat PRO pal voor de thema’s waarvoor onze kiezers ons naar de raad hebben gestuurd: betaalbaar wonen, een eerlijke en toegankelijke gemeente, serieuze stappen in duurzaamheid en klimaat, en oog voor álle inwoners ongeacht inkomen, achtergrond of postcode. Deze thema’s zijn voor ons niet inwisselbaar, maar de voorwaarde waaronder wij bereid zijn bestuursverantwoordelijkheid te dragen’, zo heet het.

Kennelijk is ‘Vlietland’ wél inwisselbaar. U weet wel: de bouw van 222 recreatiewoningen daar. VVD en GBLV houden er onverkort aan vast; PRO (tenminste de samenstellende delen GroenLinks en PvdA) was er tegen. De partij wilde de bouw met alle legale juridische middelen tegenhouden, zo stond in het verkiezingsprogramma.

Nu heet Vlietland plots ‘een lastige puzzel’. PRO hanteert ineens een voorbehoud bij het keiharde ‘nee’: het moet juridisch en financieel haalbaar zijn.

Een bij de gemeenteraad liggend ontwerp bestemmingsplan voor de bouw van 222 laagbouw woningen worden afgewezen. Dan blijft het huidige bestemmingsplan gelden. Dat voorziet in laagbouw (120 woningen) en hoogbouw (122).

Pas als ook de uitvoering daarvan wordt geblokkeerd door de gemeenteraad hebben ontwikkelaar DLR en pachter RCV recht op een schadevergoeding.

PRO wil de last van die claim (als die al komt) dragen met Voorschoten, Leiden en de provincie. Of die daartoe bereid zijn weet niemand.

De partij wil bovendien nagaan of DLR wel recht op een claim heeft als men geen natuurvergunningen voor de woningbouw krijgt. Tot nu toe zijn die afgewezen door de provincie; de instantie die er over gaat.

PRO wil verder dat er een nieuwe berekening wordt gemaakt over de hoogte van de eventuele claim. Er circuleren nu twee cijfers: 8,8 tot 11 miljoen (onafhankelijk bureau) en 25-30 miljoen (B&W). De laatste berekening is echter nogal gekleurd door toedoen van VVD en GBLV.

PRO verwijst verder naar de inhoud van een manifest Vlietland dat men in maart tekende. Daarin staat níet, zoals wel wordt beweerd, dat er geen ruimte is voor vakantiewoningen, doch er staat: ‘Af te zien van intensieve recreatieve bebouwing in dit gebied’.

Inmiddels is ook duidelijk geworden dat PRO de bouw van 14 laagbouw recreatiewoningen die DLR ‘vergunningvrij’ wil bouwen, niet zal tegenhouden. Dit omdat die vergunningvrije bouw juridisch mogelijk is en dus binnen de wet valt.

Nog geen half jaar geleden plaatste datzelfde PRO grote vraagtekens achter het gebruik van het betrokken wetsartikel (de zogenoemde ‘bruidsschat’ in de Omgevingswet) inzake Vlietland. De wet was niet bedoeld om dit soort ‘grootschalige’ bouw te faciliteren, heette het toen.

Opvallend hoe PRO ook hier het eigen gedraai goed tracht te praten. ‘Door alleen maar ‘nee’ te zeggen, kom je er nooit’, heet het nu. En: ‘De zaak-Vlietland loopt al zo lang, je moet het wel een keer oplossen’. Of deze: ‘Het gaat om de best mogelijke oplossing’.

Inzichten die geuit worden nu men zelf tot het Raadhuis kan toetreden. Een beetje doorzichtig, om het mild te formuleren.

Als escape hanteert PRO de stelling dat VVD en GBLV ook moeten afwijken van hun eerdere standpunt inzake Vlietland. Het ‘ja’ moet dus kennelijk verworden tot een ‘ja, mits’.

De tijd zal leren is men er uit komt. Spelen op tijd wil PRO naar eigen zeggen niet. Voor medio juli moet er duidelijkheid zijn. Dan blijkt of PRO de heldenrol kan vervullen die men voor zichzelf geschreven heeft, of dat de held in zijn eigen zwaard valt en een roemloze dood de zijne is.