‘Verkenner’ Bruno Bruins noemde de komst van 222 recreatiewoningen in Vlietland een ‘cruciaal dossier’ bij de formatie van een nieuwe coalitie die de gemeente zou moeten gaan besturen. Dat was op 14 april. Nu, bijna drie maanden later, is dat niet anders. Alleen is het trio onderhandelende partijen inmiddels gewijzigd van VVD-D66-GBLV naar VVD-PRO-GBLV.

Bruno Bruins beschreef medio april in een brief aan de gemeenteraad langs welke weg het probleem Vlietland opgelost kon worden. De recreatiewoningen konden er alleen komen als ecologie en natuur in het gebied er ook beter van werden. Daarnaast constateerde hij dat er sowieso niet gebouwd werd zolang niet alle benodigde vergunningen er waren.

‘Ik adviseer in het nieuwe coalitieakkoord richtlijnen vast te leggen over de mogelijkheden voor, en vormen van, een zo groen mogelijk Vlietland, zoals hiervoor beschreven. Voorbeelden van deze richtlijnen kunnen bijvoorbeeld zijn: financiën, zorgvuldigheid, breed maatschappelijk draagvlak en continuïteit van bestuur. De mogelijkheden, vormen en bijbehorende procesafspraken die daaraan bijdragen zullen op basis van deze richtlijnen in de komende raadsperiode moeten worden verkend en uitgewerkt’.

De tekst was de verkenner door D66 ingefluisterd en tig keer met VVD en GBLV doorgenomen. Toch klapte de formatie op Vlietland. Volgens formateur Paul de Krom omdat de drie partijen het niet eens konden worden over de ‘uitgangspunten’ waarmee ze het proces zoals Bruno Bruins voorstelde zouden ingaan: een routekaart en een stappenplan.

En waarover waren ze het dan niet eens? Het aantal eventueel te bouwen huisjes en de waardering van juridische (rechtszaken) en financiële risico’s (lees schadeclaims richting de gemeente) mocht de bouw van 222 huisjes gefrustreerd dan wel geblokkeerd worden.

Inmiddels praat PRO mee. En daar wil men eerst duidelijkheid over de ‘uitgangspunten’. Een externe deskundige moet alle ‘feiten’ in het dossier-Vlietland op een rij zetten en zo ‘onomstotelijk’ vaststellen. VVD, GBLV en PRO moeten dat vervolgens onverkort accepteren als basis voor verdere onderhandelingen.

Daarnaast moet, ook door een externe deskundige, worden uitgezocht wat de mogelijke juridische en financiële risico’s zijn mocht de gemeenteraad tornen aan het aantal van 222 te bouwen huisjes c.q. de bouw tegen houden. Ook deze analyse zou door de drie partijen geaccepteerd moeten worden.

Met beide stukken in de hand zouden dan knopen doorgehakt moeten worden.

Het is een gewaagde opzet. Zo dient er een externe deskundige gevonden te worden die alle drie partijen aanvaarden. Hoe bepaalt die deskundige vervolgens wat de ‘feiten’ zijn? En welk materiaal wordt voor die vaststelling gebruikt?

De juridische en financiële risico’s kunnen alleen ingeschat worden want er zijn immers nog geen lopende procedures bij een rechter, noch liggen er schadeclaims.

Hoe tricky de gang van zaken rond een claim is, is al eerder gebleken. De gemeenteraad liet een gerenommeerd bureau al eens een berekening maken: 8,8 tot 10,6 miljoen euro. B&W maakten er zelf ook één: 25 tot 30 miljoen euro.

Opvallend: een claim kan er alleen komen als de gemeenteraad de uitvoering van het uit 2005 stammende bestemmingsplan Vlietland-Noord (bouw 222 woningen waarvan de 122 in hoogbouw) blokkeert. Dus níét als het ontwerp-bestemmingsplan waarin de hoogbouw vervangen wordt door laagbouw) wordt afgewezen.

Dat ontwerp-bestemmingsplan ligt sinds maart weliswaar bij de gemeenteraad, maar die bepaalt zelf of en wanneer men dat stuk wil behandelen. Bij bij een ‘nee’ kan ontwikkelaar DLR gaan proberen de hoogbouw door te duwen. Middels een zogenoemd ‘voorbereidingsbesluit’ kan de gemeenteraad dat tegenhouden en ruimte maken voor het ontwikkelen van een alternatief.

Pas nadat dat alternatief er door is, heeft DLR zekerheid dat er niet gebouwd mag worden en kan men een schadeclaim indienen die vervolgens onderwerp wordt van een juridisch gevecht. Een zaak die jaren gaat aanslepen.

Kortom: welke route er ook gekozen wordt, tot snel bouwen in Vlietland komt het niet. Ook al niet omdat er geen vergunningen voor zijn, en de rechter alle activiteiten tot nader order heeft geblokkeerd.

Terug naar het PRO-plan. VVD en GBLV, die onverkort vasthouden aan de bouw van 222 woningen, staan voor het blok. Nu ‘nee’ zeggen betekent het einde van de formatie. En vrijwel zeker een einde van de ambitie om in het Raadhuis te gaan zetelen. Er is immers een alternatief met genoeg steun in de gemeenteraad: D66, PRO, CDA, alliantie SP/Volt/PvdD (19 van de 35 zetels, 2 wethouders D66, PRO/CDA/Alliantie elk 1).

‘Ja’ zeggen kan betekenen dat VVD en GBLV moeten erkennen dat ze er naast zaten met hun beweringen dat de bouw hoe dan ook moest, want dat was vastgelegd en daar kon niet meer aan getornd worden. Tenzij op straffe van gezichtsverlies voor de gemeente (onbetrouwbaar bestuur) en ‘torenhoge’ schadeclaims die de gemeente niet kon betalen (hoogstens op kosten van de inwoners).

Wordt vervolgd.