Mening
Ik zie, ik zie wat jij niet ziet: digitale werkelijkheid

(Oud-wethouder Floor Kist schrijft voor Vlietnieuws.nl columns over ‘smart cities’. Het gebruik van technologie, internet en data om maatschappelijke vraagstukken te helpen oplossen. Of het nu gaat om zorg, onderwijs, verkeer, wonen, luchtkwaliteit er komen steeds meer technologische aanpakken op ons af. In deze columns wil hij u graag meenemen in de mogelijkheden, wenselijkheden en onwenselijkheden van dit soort ontwikkelingen. Dan kunnen we daar met z’n allen een goed gesprek over voeren, voordat het ons gewoon overkomt).

Misschien wist u het niet maar de digitale wereld heeft ons twee nieuwe werkelijkheden gegeven: virtual reality en augmented reality. Deze begrippen bent u vast tegengekomen, in ieder geval één ervan. Omdat virtual reality nu ook ingezet wordt om dementie te voorkomen of te vertragen, leek het mij goed om over deze twee werkelijkheden uit te wijden.

Virtual reality is begonnen in de spelwereld. Daar wordt namelijk gestreefd naar de ultieme beleving. En die is er als een spel immersive is. Een prachtig Engels woord, dat ik maar even vertaal met ondergedompeldheid. Ik weet niet zeker of deze Nederlandse variant echt bestaat, maar hij geeft wel goed aan waar het om gaat. Hoe dieper je in een spel ondergedompeld bent, des te sterker de beleving van het spel. En de mooiste vorm van onderdompeling (dit is vast het echte Nederlandse woord) is alsof het net lijkt dat je ín het spel bent – niet als toeschouwer maar als actor.

Door het opzetten van een elektronische duikbril kunt je volledig rondom kijken en de spelwereld zien. En met elektronische handschoenen aan, kunt u die omgeving ook daadwerkelijk manipuleren. Het spelplatform Steam is zelfs zover gegaan om een eigen VR set te ontwikkelen.

Hoe werkt het dan tegen dementie? De eerste stappen worden gezet om oude foto’s te digitaliseren. En door de duikbril op te zetten komen de foto’s meer tot leven. Een van de manieren om dementie tegen te gaan is door het geheugen te trainen, onder meer door oude herinneringen op te halen. En dit is een invulling van die aanpak.

Hoezeer ik de benadering waardeer, vind ik dit maar een lichte vorm van virtual reality. Echt mooi wort het als je daadwerkelijk in die oude foto kunt stappen en daar kunt rondlopen. En dat is er nog niet. De meeste ontwikkelingen richten zich op virtual reality. Augmented reality is om een of andere reden minder hip.

Augmented reality is het beste te vertalen met versterkte werkelijkheid. U kijkt door de camera van uw smartphone en dan verschijnt extra informatie over wat u ziet. Zo kan bijvoorbeeld een lijn op het scherm u de weg wijzen. Of u legt de telefoon tegen de voorruit en daarop projecteert het aanwijzingen. Dat is er al.

Nu is het rondlopen en voortdurend door uw telefoon kijken niet de meest onopvallende manier om u voort te bewegen. Daarom begon Google al in 2013-2014 met Glass: een lichtgewicht montuur voor aan uw bril of zelfs zonder. Door de verbinding met de smartphone kunt u uit uw ooghoek de informatie op een klein scherm lezen en bekijken.

Glass wordt nu vooral voor een industriële omgeving ontwikkeld. Reparateurs, bijvoorbeeld, kunnen naar een machine kijken en krijgen dan informatie over wat ze zien zoals wat er kapot is. Vervolgens krijgen ze instructies over hoe ze het kunnen herstellen.

Waar de hype bij virtual reality ligt, zie ik persoonlijk meer en snellere toepassingen voor augmented reality. Tegen vergeetachtigheid is het kunnen lezen wat hoe een voorwerp heet handig. Nu al experimenteert de gemeente Eindhoven met apps die beeld vertalen naar woorden. Want woorden kunnen vervolgens uitgesproken worden om mensen die slecht zien toch de weg te wijzen.

Maar ik stel me ook voor dat ik kleine zendertjes in mijn bril of aan mijn sleutels doe. Als ik ze dan niet kan vinden, vindt mijn telefoon ze terug en wijst me waar ze zijn. Werkt natuurlijk alleen als je niet vergeet waar de telefoon ligt.

Een stap verder is dat een app de mensen op mijn oude foto’s herkent. Ik moet natuurlijk wel eerst hebben gezegd wie ze zijn.

Helaas heb ook ik geleerd dat hype vaak voor nut gaat. Dus de ontwikkelingen op het gebied van virtual reality zullen de komende tijd meer aandacht krijgen. Maar stiekem gok ik toch op augmented reality.

(Floor Kist)