Activiteiten
Inscriptie op paal van Romeinse Limesweg in museum

In de familietentoonstelling ‘Romeinen langs de Rijn’ in het Rijksmuseum van Oudheden te Leiden is een bijzondere archeologisch vondst te zien: een eikenhouten paal uit circa 125 na Chr. met de Romeinse inscriptie COH II CR. De paal werd in 2018 gevonden bij opgravingen van de Romeinse weg bij Valkenburg (Zuid-Holland). De inscriptie is de afkorting van Cohors II Civium Romanorum: het ‘tweede cohort van de Romeinse burgers’. Dat is de naam van een groep Romeinse soldaten die rond 125 na Chr. aan de weg hebben gebouwd. De paal werd met 479 andere exemplaren opgegraven bij archeologisch onderzoek ter voorbereiding op de werkzaamheden voor de RijnlandRoute. Het museum krijgt dit exemplaar in bruikleen van de provincie Zuid-Holland, in wiens opdracht de Romeinse weg is opgegraven en onderzocht.

De oude noordgrens van het Romeinse Rijk, de limes genoemd, volgde het verloop van de rivier de Rijn. Bijna 2000 jaar geleden, in 125 na Chr., werd hierlangs een weg aangelegd die de Romeinse forten met elkaar verbond: de limesweg. De weg bestond uit twee rijen houten palen, waarbinnen een soort dijk was opgeworpen. Hierop lag de weg zelf, die was bekleed met grind. Tegenwoordig is in het landschap bij Valkenburg niets meer te zien van de Romeinse weg, maar bij opgravingen in 2018 zijn honderden houten palen van de weg aangetroffen, waaronder enkele exemplaren met een inscriptie.

Het Cohors II Civium Romanorum was een Romeinse legereenheid van ongeveer vijfhonderd man. Waarschijnlijk waren zij gelegerd in De Bijland bij Lobith. Wat precies hun rol was bij de aanleg van de Romeinse weg van Valkenburg, wordt nog verder onderzocht. Mogelijk kapten zij de bomen, waren ze verantwoordelijk voor de eerste bewerking van het hout of leverden zij de mankracht om de palen de grond in te slaan.

De paal is geconserveerd door restauratieatelier Restaura in Heerlen. De familietentoonstelling ‘Romeinen langs de Rijn’ is nog te zien tot en met 28 februari 2021. Vooraf kaarten reserveren is verplicht, www.rmo.nl Conservator Jasper de Bruin vertelt over de inscriptie en de houten palen van de Romeinse weg in dit filmpje: https://www.youtube.com/watch?v=qYz3lVKY-6U  (foto  Rijksmuseum van Oudheden)