De door informateurs Kaya en Smallenbroek voorgestelde coalitie van D66, CDA en VVD is tijdens de contacten met de informateurs door geen enkele andere partij genoemd, behalve het CDA. Bovendien hebben de kopstukken van de drie partijen en de informateurs al vorige week donderdag bijeen gezeten om de krachtenbundeling te bezegelen. Pas afgelopen weekeinde werden de andere politiek leiders van de partijen op de hoogte gesteld.

De informateurs werden op 3 september in een extra gemeenteraad op pad gestuurd om na te gaan welke coalitie er te vormen zou zijn na de mislukte pogingen VVD, GBLV, D66 en VVD, GBLV, PRO. Dat gebeurde op initiatief van D66, daarin gesteund door CDA. De informateurs komen uit beide partijen: Kaya D66, Smallenbroek CDA. Ze dienden uiterlijk maandag 14 september te rapporteren over hun werkzaamheden.

De informateurs hebben één maal inhoudelijk gesproken met alle politiek leiders. Daarna is hen een vragenlijst voorgelegd. Vervolgens kregen ze afgelopen zaterdag te horen dat D66, CDA en VVD gingen proberen een coalitie te vormen. In het weekeinde moesten ze uit het verslag van de informateurs opmaken welke standpunten de collega’s hadden ingenomen, ook al was van te voren grote nadruk gelegd op openheid en terugkoppeling.

In het verslag van de informateurs staan alleen de antwoorden op de gestelde vragen. Wat de inhoudelijke gesprekken inhielden, en wat met het gezegde is gedaan, melden Kaya en Smallenbroek niet.

Over de keuze voor D66, CDA en VVD schrijven de informateurs: ‘Deze combinatie beschikt over een meerderheid, heeft veel inhoudelijke overeenkomsten, kunnen een balans vinden tussen ambitie en realisme en biedt volgens ons de grootste kans op een snelle en succesvolle afronding van de formatie. Hoewel deelname van een vierde partij kan bijdragen aan een breder politiek draagvlak, wegen wij in de huidige situatie de voordelen van een compacte coalitie zwaarder dan de voordelen van extra zetels. Andere denkbare combinaties die optellen tot een meerderheid kennen naar ons oordeel meer onzekerheden ten aanzien van inhoud en stabiliteit’.

In de gemeenteraad ontstond eerder al wrevel over het blok dat VVD en GBLV in de pogingen om tot een gemeentebestuur te komen vormden waarmee ze feitelijk de coalitiegesprekken domineerden en blokkeerden. Nu staat er een blok D66/CDA tegenover. Het blok VVD/GBLV heeft 13 van de 35 zetels in de gemeenteraad in handen; D66/CDA 11. Beiden hebben één grote of twee kleinere partijen nodig voor een meerderheid (minimaal 18 zetels).