De vorming van een coalitie D66, CDA, VVD kan pas tot stand komen als er ‘eerst duidelijke procesafspraken worden gemaakt’ over Vlietland. Dat heeft D66-voorman Alexander Hielkema geschreven in een zogenoemde Raadsflits. Bij Vlietland gaat het om de mogelijke bouw van 222 recreatiewoningen. D66 en CDA nemen daar afstand van; de VVD niet. Eerder liep een coalitievorming van VVD, GBLV en D66 vast op het dossier-Vlietland.

Er liggen inmiddels vier plannen om het obstakel-Vlietland te omzeilen. Een overzicht:

= Plan 1, april. Auteur: Bruno Bruins (VVD, verkenner bij de mislukte coalitievorming VVD, GBLV, D66). ‘Ik adviseer in het nieuwe coalitieakkoord richtlijnen vast te leggen over de mogelijkheden voor, en vormen van, een zo groen mogelijk Vlietland. Voorbeelden van deze richtlijnen kunnen bijvoorbeeld zijn: financiën, zorgvuldigheid, breed maatschappelijk draagvlak en continuïteit van bestuur. De mogelijkheden, vormen en bijbehorende procesafspraken die daaraan bijdragen zullen op basis van deze richtlijnen in de komende raadsperiode moeten worden verkend en uitgewerkt’.

= Plan 2, juli. Auteur: D66. 1. Natuur als uitgangspunt: natuur en biodiversiteit zijn leidend, recreatie wordt alleen landschappelijk ingepast toegestaan. 2. Bruidsschatregeling beperken. Werk een raadsvoorstel uit dat artikel 22.27 zo specificeert dat vergunningvrij bouwen van grootschalige vakantiewoningcomplexen op Vlietland wordt uitgesloten. 3. Natuurvergunningen als harde grens. Geen medewerking aan omwegconstructies zolang de benodigde natuurvergunningen ontbreken.
4. Onafhankelijk ecologisch onderzoek zodat de natuurwaarden goed onderbouwd zijn, ook bij eventuele (juridische) geschillen. 5. Ga in gesprek met de provincie Zuid-Holland over de erfpachtpositie in het gebied en stem beleidsontwikkelingen rond Vlietland vroegtijdig af. 6. Inwoners en natuurorganisaties erbij betrekken zodat besluiten op draagvlak kunnen rekenen.7. Financieel behoedzaam handelen. Neem geen onomkeerbare stappen die het risico op planschadeclaims onnodig vergroten, en zorg voor onafhankelijke juridische advisering.

= Plan 3, juli. Auteur: PRO. Een onafhankelijke deskundige moet ‘de feiten’ inzake Vlietland vaststellen. Dit aan de hand van wet- en regelgeving, getekende documenten, vastgelegde afspraken, gedane onderzoeken, vergunningen en tot nu toe opgebouwde jurisprudentie. Op basis van de feiten moet vervolgens worden nagegaan wat de juridische betekenis ervan is; in hoeverre is het vastgelegde bindend voor de betrokken partijen, waaronder de gemeente Leidschendam-Voorburg. Aansluitend moet worden uitgedokterd of het afwijken van het afgesprokene kan leiden tot een schadeclaim richting de gemeente, zo ja van wie en eventueel ook hoe hoog die claim of claims zou./zouden kunnen zijn. Alsdan kunnen er besluiten genomen worden inzake de bouw: afwijzen, accepteren dan wel beperken. Bij de afweging dienen natuur en landschap, recreatie en toegankelijkheid en maatschappelijke belangen een belangrijke plaats te krijgen.

= Plan 4, september. Auteur Alliantie. De impasse rond Vlietland moet doorbroken worden. Daarbij moet recht gedaan worden aan de groene ambities als de juridische en financiële realiteit. Het is wenselijk om niet alleen te kijken naar de vraag hoe een voorgenomen ontwikkeling kan worden uitgevoerd, maar ook naar de mogelijkheden om toe te werken naar een groen en open Vlietland-Noord. Hiervoor is samenwerking met de provincie Zuid-Holland, omliggende gemeenten, de betrokken grondeigenaren en andere relevante partijen noodzakelijk. Het uitgangspunt ‘zo groen mogelijk’ is leidend. Actief dient te worden verkend hoe de voorgenomen ontwikkeling met recreatiewoningen kan worden voorkomen en/of beëindigd. Daartoe moet er in gesprek worden gegaan met de provincie Zuid-Holland, de betrokken regiogemeenten en andere relevante partijen, met als doel gezamenlijk te komen tot een duurzame oplossing voor Vlietland-Noord. Daarnaast moet er een onderbouwde verkenning uitgevoerd worden van mogelijkheden en alternatieven om te komen tot een groen en open Vlietland-Noord, waarbij nadrukkelijk ook wordt onderzocht hoe de voorgenomen ontwikkeling met recreatiewoningen geen doorgang kan vinden, met oog voor de juridische, financiële, ruimtelijke en bestuurlijke consequenties. Op basis van onderzochte scenario’s en de vervolgstappen die nodig zijn om toe te werken naar een groen en open Vlietland-Noord, kan dan besloten worden.

Het gaat het in alle gevallen om ‘procesafspraken’. Dus niet om besluitvorming. Ook niet over het ontwerp-bestemmingsplan dat er sinds maart ligt waarin de hoogbouw van 122 woningen wordt omgezet in laagbouw. Feitelijk komt het neer op het verdagen van besluiten zodat tegenstellingen tussen de diverse partijen over Vlietland overbrugd kunnen worden, ontdaan van emotie en ‘eigen’ interpretaties.

Overigens ligt er sinds enige jaren een voorstel van Burgerinitiatief Vlietland. Dat raadt de gemeenteraad aan een zogenoemd ‘voorbereidingsbesluit’ te nemen waardoor alle ontwikkelingen in Vlietland worden stilgelegd en er ruimte ontstaat om een alternatief voor de bebouwing uit te werken.