De gemeenteraad Leidschendam-Voorburg heeft kennisgenomen van het Intergemeentelijk gebiedsprogramma Geothermiecentrale, Doorontwikkeling Binckhorst en De Vlietlijn (hierna: het IGP) en de bijbehorende Nota van Antwoord, en heeft daarbij de volgende wensen en bedenkingen.

Het belang van een hoogwaardige openbaarvervoersverbinding

Vooropgesteld vindt de gemeenteraad het van groot belang dat de Binckhorst zo goed mogelijk wordt ontsloten via een hoogwaardige openbaarvervoersverbinding, zodat de Binckhorst goed bereikbaar is. Met een hoogwaardige openbaarvervoersverbinding wordt grootschalige woningbouw mogelijk en zullen bezoekers, werknemers en inwoners van de Binckhorst eerder kiezen voor het openbaar vervoer en minder snel een privéauto gebruiken. Dit is ook van belang voor inwoners van Leidschendam-Voorburg, omdat dit de verkeersdruk vermindert op en rondom de toegangswegen van onze gemeente. De keuze voor een tram en het tracé zoals nu in het IGP opgenomen hebben echter ingrijpende gevolgen voor Voorburg, en in het bijzonder voor Voorburg-West. Zolang er nog geen definitief besluit is genomen over de aanleg van de Vlietlijn, moeten daarom minder ingrijpende alternatieven in beeld blijven. De raad is daarom erg kritisch op de Vlietlijn zoals nu opgenomen in het IGP.

Aftakking richting station Voorburg

De aftakking richting station Voorburg heeft (zonder mitigerende maatregelen) een negatieve invloed op verkeersveiligheid, natuur en water. De raad maakt zich ook zorgen dat een eventuele aftakking richting station Voorburg de realisatie van de Huygenstunnel in de weg staat. De raad vindt het logischer om deze aftakking op een later moment aan te leggen, waarbij de aftakking naar Voorburg, de Huygenstunnel en een doortrekking naar Zoetermeer – het liefst ondergronds – mogelijk in één keer gerealiseerd kunnen worden. Het heeft daarom de sterke voorkeur van de raad dat de Vlietlijn – op dit moment – eindigt op of voor de Maanweg en dat er geen eindhalte komt op Station Voorburg of naast Opa’s Veldje. Als de Vlietlijn op of voor de Maanweg eindigt, moet een goede en veilige verbinding voor lopen, fietsen en overstappen naar station Voorburg geborgd zijn.

Aftakking naar Rijswijk door Voorburg-West

Ook maakt de raad zich zorgen over de aftakking van de Vlietlijn naar Rijswijk die door de Prinses Mariannelaan in Voorburg loopt. Uit de onderliggende stukken van het IGP blijkt dat de Vlietlijn op een groot aantal indicatoren nadelige gevolgen veroorzaakt voor Voorburg-West. De Vlietlijn beperkt de ruimte voor fietsers, voetgangers en auto’s, vermindert de oversteekbaarheid van wegen en levert een grote belasting op van het kruispunt Binckhorstlaan/Prinses Mariannelaan. Ook is er een verhoogd risico op boog- of stootgeluid in Voorburg-West. Tijdens de ochtend- en avondspits, dreigt op de Geestbrugweg en Prinses Mariannelaan toenemende congestie, waardoor ook de tram niet zou kunnen doorrijden. Hier constateert de raad dat er dus een behoorlijke opgave ligt. Het IGP maakt nog geen keuze over verkeersbelemmerende maatregelen op de Geestbrug om deze congesties te adresseren. De raad is echter tegen verkeers- en doorstromingsbelemmerende maatregelen, zoals een knip op de Geestbrug of de Maanweg, die de bereikbaarheid van Rijswijk en Voorburg-West verslechteren. De Vlietlijn zou niet moeten leiden tot een verslechterde bereikbaarheid of leefbaarheid van Voorburg-West. Ook moet er alles aan gedaan worden om op de Binckhorst zelf te zorgen dat er geen niet-noodzakelijk verkeer richting Voorburg en Rijswijk plaatsvindt. Verkeer vanuit Den Haag naar de snelwegen moet via de Victory Boogiewoogie tunnel worden geleid.

De vervoersvraag in de Binckhorst dient zo snel mogelijk bediend te worden

Op basis van het IGP is de verwachting dat de aanleg van de Vlietlijn na 2030 zal starten en ingebruikname pas halverwege de jaren ’30 plaats zal vinden. We kunnen niet nog tien jaar wachten op een hoogwaardige openbaarvervoersverbinding. Er zijn nu al grote zorgen over de bereikbaarheid van woningen en werkplekken in de Binckhorst. Een recent voorbeeld is het nieuwe hoofdbureau van de politie. Er dient daarom nu al actie te worden ondernomen. Anders kunnen de ambities van beperkt privéautobezit van de bewoners in de Binckhorst en de daaraan gekoppelde verwachte vervoerswaarde van de Vlietlijn niet worden waargemaakt. De aanleg van een busbaan langs de Binckhorstlaan is een goede eerste stap, maar de huidige frequentie van lijn 26 en 28 is veel te laag om de vervoersvraag in de Binckhorst adequaat te bedienen. Buslijn 28 rijdt niet eens in de spits. De raad dringt erop aan dat er zo snel mogelijk een oplossing komt in de vorm van een hoogwaardige buslijn die met een hoge frequentie rijdt. De ervaringen hiervan kunnen bovendien worden meegenomen in de uiteindelijke besluitvorming rondom de Vlietlijn.

OV- en mobiliteitsonderzoeken noodzakelijk

In het IGP ontbreken nog onderzoeken die noodzakelijk zijn om een definitieve beslissing te kunnen nemen over de Vlietlijn. Het is bijvoorbeeld nog niet duidelijk hoe de Vlietlijn uiteindelijk onderdeel zou uitmaken van het regionale openbaar vervoersnetwerk. Ook moet er nog een regionaal bereikbaarheidsonderzoek worden uitgevoerd. Hieruit moet blijken of en hoe de A12 toegankelijk blijft en of de voorgenomen inrichtingen van wegen passend zijn (zoals een extra baan linksaf op de Maanweg naar de Melkweg voor verkeer vanaf de Binckhorstlaan). Ook wordt onderzocht of, en zo ja welke, aanvullende verkeersmaatregelen nodig zijn om Voorburg en de Binckhorst bereikbaar te houden. Zoals gezegd vindt de raad dat de bereikbaarheid of leefbaarheid niet mag worden verslechterd bij eventuele aanvullende verkeersmaatregelen. De gemeenteraad neemt geen onomkeerbare beslissingen over de Vlietlijn voordat de uitkomsten van deze onderzoeken beschikbaar zijn.

Geen blanco cheque

De bijdrage van Leidschendam-Voorburg is in 2023 vastgesteld op 5,7 miljoen. Volgens de bestuursovereenkomst draagt onze gemeente daarnaast de financiële risico’s van de inpassing op eigen grondgebied en de kosten van beheer en onderhoud. Voor die risico’s en lasten geldt geen plafond. De raad wil deze risico’s en lasten voor de projectbeslissing in beeld hebben.

De raad heeft het laatste woord

Voor de raad staat de noodzaak van een hoogwaardige openbaarvervoersverbinding door de Binckhorst niet ter discussie. Hiervoor dienen de gemeenten Den Haag, Rijswijk en Leidschendam-Voorburg samen verantwoordelijkheid te nemen. De raad is echter kritisch op de Vlietlijn zoals nu opgenomen in het IGP. De raad verzoekt het college deze wensen en bedenkingen zo veel mogelijk mee te nemen met het vaststellen van het IGP. Tot slot wenst de raad te benadrukken dat met het vaststellen van het IGP de beslissing tot het aanleggen van de Vlietlijn nog niet genomen is. De raad beslist uiteindelijk of de aanleg van de Vlietlijn – voor zover op de gemeentegrond van Leidschendam-Voorburg – doorgang vindt.