VVD, D66 en CDA zijn er uit. Ze Gaan!, met uitroepteken, er voor zo kondigen ze in hun coalitieakkoord aan. Vol energie en ambitie, aldus formateur Arnoud Breedijk (D66).
Zo niet op het dossier-Vlietland: de bouw van 222 recreatiewoningen in dat natuur- en recreatiegebied. Daar gaan de drie voor uitstel van besluitvorming.
Een ‘onafhankelijk onderzoeker’, te benoemen door VVD, D66 en CDA, moet eerst eens alle feiten, belangen, juridische en financiële kaders rond de bouwplannen in kaart brengen.
Daarnaast moet betrokkene de ‘bestuurlijke uitvoerbaarheid en toekomstbestendigheid’ van ‘mogelijke oplossingen’ beoordelen. De ‘inhoudelijke en procesmatige’ oplossingsrichtingen moeten in kaart worden gebracht inclusief mogelijk draagvlak en consequenties.
Het studiewerk moet begin 2027 klaar zijn. B&W gaan het werkstuk dan met de gemeenteraad bespreken. Op basis van dat debat bepalen B&W het vervolg en leggen dat dan als ‘besluit’ aan de gemeenteraad voor.
Duidelijk geen ‘nee’ tegen de bebouwing van Vlietland (ook al staat elders in het akkoord bij de paragraaf duurzame ruimtelijke ontwikkeling en wonen ‘We bouwen niet ten koste van het groen’).
Eerder een escape om nu niet te moeten kiezen tussen ‘ja’ tegen de bouw (VVD) en ‘eigenlijk niet’ (D66/CDA). De lieve vrede wordt bewaard in de hoop dat de onderzoeker straks met een toverformule komt. Meer dan de dooddoener ‘een zo groen en open mogelijk Vlietland’.
Weinig kans, zo stellen ingewijden. De politiek moet gewoon kiezen: alles bouwen, een beetje bouwen, niet bouwen.
‘Gaan’ doen VVD, D66 en CDA ook niet voor Stompwijk. Dat deel van de gemeente ontbreekt op één of twee bijzinnen na in het coalitieakkoord. Het project-Vlietlijn, de nieuwe tramverbinding Den Haag CS, Binckhorst, Station Voorburg met aftakking naar Rijswijk/Delft via Voorburg-West, is ook niet te bekennen in de tekst.
Datzelfde geldt voor de Vlietzone (vestiging Haagse afvalbedrijven), renovatie winkelcentrum Julianabaan Voorburg, bereikbaarheid Damcentrum Leidschendam, oplossing parkeervraagstuk en de woningbouw (op de traditionele 30 procent sociaal na) of de opvang van asielzoekers/Oekraïners/statushouders om maar eens een paar ‘problemen’ aan te snijden.
En wat te denken van de lasten die burgers de gemeente moeten betalen? Ook daarover geen woord in het akkoord, ook al trachtten VVD-coryfeeën Jeroen Brokke (onderhandelaar) en Philip van Veller (wethouder) dat bij de presentatie van het stuk anders voor te stellen. Brokke: ‘De lasten zo laag mogelijk houden’; Van Veller: ‘Zorgen dat lasten laag blijven’.
Het akkoord blinkt uit door vrijblijvende formuleringen als ‘we betrekken’, ‘we ontwikkelen’, ‘we pakken aan’, ‘we zorgen voor’, ‘we stimuleren’, ‘we bieden’, ‘we zetten stevig in op’, ‘we steunen’, ‘we maken’, ‘we richten ons op’, ‘we versterken’. ‘we brengen bij elkaar’, ‘we geven de ruimte’.
Daarnaast wordt al bestaand beleid aangehaald of worden maatregelen aangekondigd waar de vorige coalitie ook al mee aan de gang was.
De financiële paragraaf uit het akkoord maakt veel duidelijk. Daar waar Philip van Veller (wethouder financiën) eerder bezwoer dat hij de begrotingen 2027 en 2028 met moeite sluitend had kunnen krijgen, doch er voor 2029 en 2030 écht een financieel probleem was, is daar nu niets meer van over.
VVD (met Van Veller), D66 en CDA geven over de periode 2027-2030 5,8 miljoen euro extra uit: het meeste in 2029-2030 (3,6 miljoen). De uitgaven wordt gedekt door een greep in de algemene reserves doch voor 2029 en 2030 is dat niet genoeg. Medio 2028 wil de coalitie gaan aangeven hoe men dat ‘gat’ wil gaan dichten. Alweer zo’n uitstelmanoeuvre als bij Vlietland.
Het extra geld gaat naar: verbeteren verkeersveiligheid (270.000 euro), duurzame mobiliteit (1,15 miljoen), bereikbaarheid openbaar vervoer (120.000), loopbrug station Leidschendam-Voorburg (220.000), evenementencoördinator (400.000), nieuwe speelvoorzieningen (45.000), verduurzamen maatschappelijk vastgoed (900.000), handhaving (600.000), maatschappelijk vastgoedmakelaar (480.000), vrijwilligerswerk en verenigingsleven (425.000), groene schoolpleinen (450.000), cultuurmakelaar (320.000), regie op zorgaanbieders (400.000), wijkaanpakken (350.000).
De evenementencoördinator, maatschappelijk vastgoedmakelaar, cultuurmakelaar, regio op zorgaanbieders (scheper toezicht); het zijn allemaal kosten voor in te huren ambtelijke krachten. En het verduurzamen van maatschappelijk vastgoed gaat feitelijk om onroerend goed van de gemeente zelf. Wat de inwoners van Leidschendam-Voorburg daar allemaal aan hebben mag Joost weten.
Overigens steekt de nieuwe coalitie ook nog eens 700.000 euro in ‘verkenningen en ontwikkelopgaven’. Anders gezegd: onderzoek en uitwerking van plannen. Uitgaven ten bate van het gemeentelijk apparaat zelf dus.
Opvallend: voor de sociaal zwakkeren en de inwoners die hulp nodig hebben is er geen cent extra uitgetrokken.
Het is volgens formateur Arnoud Breedijk een coalitieakkoord op ‘hoofdlijnen’ dat ruimte laat voor de inbreng van de oppositie. In hoeverre die oppositie een poot aan de grond krijgt moet nog blijken. Onder vorige coalities werd dezelfde formulering gehanteerd. In de praktijk bleek daar echter niets van. De coalitiepartijen bepaalden alles.
Het coalitieakkoord biedt in elk geval geen zicht op een koerswending in het gemeentelijk beleid. Misschien was dat ook niet te verwachten in een bondgenootschap waarbij twee van de drie partijen (VVD en D66) al deel uitmaakten van het stadsbestuur en het CDA zich daar als ‘bestuurspartij’ keurig naar voegt (met als beloning het wijkgericht werken door de gemeente).
Een gemiste kans. Oud PvdA-leider Joop den Uyl sprak ooit over smalle marges in de politiek. Politieke partijen konden wel grote maatschappelijke ideale doelen nastreven, maar in de democratie was maar een heel smalle marge om die doelen te realiseren. Rest een grijze massa.
En dan te bedenken dat D66-voorman Alexander Hielkema het akkoord als ‘veel beter’ bestempelde als de tekst die VVD, GBLV en D66 eerder bij hun (mislukte) formatiepoging in elkaar zetten. Kan bijna niet waar zijn.





